Zmarł Jerzy Pilch (1952-2020)
Zmarł Jerzy Pilch (1952-2020)

Zmarł Jerzy Pilch (1952-2020)

Aktualności
Jerzy Pilch – jeden z najbardziej kontrowersyjnych, a zarazem intrygujących współczesnych polskich pisarzy, którego twórczość porównywana jest z groteskowo-parodystycznym pisarstwem Witolda Gombrowicza czy Sławomira Mrożka.

Urodził się w roku 1952 w Wiśle. Z wyznania był augsburskim ewangelikiem. Po ukończonych studiach polonistycznych, w latach 1975–1985 pracował jako nauczyciel akademicki w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1978 dołączył do redakcji „Studenta”, a na początku lat 80. XX wieku współtworzył legendarne pismo mówione „NaGłos”, w którym odczytywał zazwyczaj prześmiewcze felietony literackie. W latach 90. XX wieku rozpoczął stałą współpracę z katolickim „Tygodnikiem Powszechnym”. Wydał dwa wybory felietonów: Rozpacz z powodu utraty furmanki (1994) i Tezy o głupocie, piciu i umieraniu (1997). Po wyjeździe z Krakowa przez ponad dwadzieścia lat mieszkał w kawalerce przy ul. Hożej w Warszawie. Pod koniec życia pisarz przeniósł się do Kielc. Zmagając się z chorobą Parkinsona, Pilch nie zaniedbywał pasji pisarskiej, systematycznie publikując nowe utwory prozatorskie, formy autobiograficzne (Dzienniki) oraz wywiady-rzeki poświęcone własnej twórczości . Jerzy Pilch zadebiutował powieścią o intrygującym tytule Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej (1988), którą Jan Błoński umieścił w nurcie literatury inteligenckich rozrachunków. Pisarski rozgłos przyniósł Pilchowi Spis cudzołożnic. Proza podróżna (1991) – utwór powieściowy sfilmowany w 1994 roku przez Jerzego Stuhra (pisarz zagrał w nim epizodyczną rolę). Istotną rolę odegrała także powieść Pod Mocnym Aniołem, za którą autor otrzymał w roku 2001 literacką Nagrodę Nike. Jedną z ostatnich książek wydanych za życia pisarza była niezwykła powieść Żywego ducha (2018), wzorowana na książce włoskiego autora Guido Morselliego Wydarzenia (1980), w której Pilch w proroczy sposób antycypował sytuację globalnej pandemii. Jerzy Pilch był – obok Andrzeja Stasiuka – jednym z  najbardziej płodnych i rozpoznawalnych polskich pisarzy współczesnych. Jego erudycyjne pisarstwo, charakteryzujące się zjadliwą ironią i szyderstwem, częstokroć służyło piętnowaniu wad polskiego społeczeństwa, którego Pilch był jednym z najbaczniejszych i surowych obserwatorów. Jednak za maską „prowokatora” i pisarza skandalisty w wielu utworach dało się rozpoznać pragnienie wyższych wartości oraz głęboki filozoficzny namysł nad kondycją współczesnego człowieka.

 

Zachęcam do przeczytania dwóch tekstów o twórczości Jerzego Pilcha, które ukazały się w pracach zbiorowych przygotowanych przez bielskich polonistów:

  Dezintegracja narodowej wspólnoty. Analiza porównawcza powieści Wildsteina i Pilcha, [w:] Wspólnoty opisane. Zjawisko wspólnotowości w perspektywie interdyscyplinarnej, pod red. Michała Kopczyka, Bielsko-Biała 2011, s. 176-192.

Motywy luterańskie w prozie Jerzego Pilcha (na przykładzie powieści „Inne rozkosze”), [w:] Reformacja z perspektywy Bielska i Białej, pod redakcją Aleksandry E. Banot, Eweliny Gajewskiej i Tomasza Markiewki, Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miasta, Bielsko-Biała 2018, s. 132-145.

 

Marek Bernacki

 

fot. Adam Kumiszcza, na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0

Dane adresowe

Akademia Techniczno-Humanistyczna
43-309 Bielsko-Biała, ul. Willowa 2
centrala telefoniczna:
tel. +48 33 8279682
fax: +48 33 8279355
Regon: 072728961, NIP: 547-194-37-84
Elektroniczna Skrzynka Podawcza
Identyfikator: ATH_Bielsko_Biala
konto bieżące:
Bank Pekao S.A. 02 12404142 11110000 48278261
Inne konta:
Studia Podyplomowe: 21 12404142 11110010 54573476
Kursy: 66 12404142 11110010 54573636
Konferencje: 73 12404142 11110010 54572831

A+
Kontrast